Draai een willekeurige crème, shampoo of deodorant om en de kans is groot dat je woorden ziet als hypoallergeen, dermatologisch getest of zonder parabenen. Ze klinken geruststellend, zeker als je een gevoelige huid hebt. Maar wat beloven ze eigenlijk, en wie controleert of ze kloppen?

In dit artikel lees je wat deze veelgebruikte claims officieel inhouden, waar de regels vandaan komen en hoe je zelf beter kunt inschatten of een product bij je huid past.

De regels achter cosmeticaclaims

In de Europese Unie vallen cosmetica onder de Cosmeticaverordening. Daarnaast bestaan er gemeenschappelijke criteria waaraan elke claim moet voldoen. Een claim moet onder meer waarheidsgetrouw zijn, onderbouwd met bewijs, eerlijk en niet misleidend. Ook mag een fabrikant niet doen alsof een product iets bijzonders heeft als dat bij alle vergelijkbare producten wettelijk al verplicht is.

Belangrijk om te weten: er is geen vaste wettelijke definitie of standaardtest voor de meeste termen. De fabrikant bepaalt zelf hoe hij een claim onderbouwt en moet dat bewijs in het productdossier bewaren. In Nederland houdt de NVWA toezicht op de veiligheid van cosmetica, maar dat betekent niet dat elke claim vooraf wordt goedgekeurd.

Wat betekent hypoallergeen?

Hypoallergeen betekent letterlijk ‘minder allergeen’. Het woord zegt dus niet dat een product nooit een allergische reactie kan veroorzaken. Volgens de Europese richtlijnen mag de claim alleen worden gebruikt als het product zo is ontworpen dat het allergierisico zo klein mogelijk is, en als de fabrikant dat met gegevens kan onderbouwen. Vaak betekent het dat bekende allergenen, zoals bepaalde parfumstoffen of conserveermiddelen, zijn weggelaten.

Toch kan iedereen op vrijwel elke stof allergisch reageren. Ben je bijvoorbeeld gevoelig voor een specifiek plantenextract, dan kan juist een ‘hypoallergeen’ product dat extract bevatten. Het woord is een aanwijzing, geen garantie.

Dermatologisch getest: getest op wat?

Dermatologisch getest klinkt alsof een dermatoloog het product uitgebreid heeft goedgekeurd. In werkelijkheid betekent het meestal dat het product onder toezicht van een dermatoloog of in een testinstituut op de huid is getest, vaak met een zogeheten plakproef op een groep vrijwilligers. Hoe groot die groep was, hoe lang de test duurde en wat de uitkomst was, staat zelden op de verpakking.

Let ook op het verschil tussen ‘dermatologisch getest’ en ‘dermatologisch goedgekeurd’ of ‘klinisch bewezen’. Die laatste termen suggereren een positieve uitkomst of aangetoonde werking, maar ook daarvoor geldt geen vaste standaard. Wil je meer achtergrond over producten, ingrediënten en ervaringen van gebruikers, dan vind je op cosmeticaspecialisten.nl uitleg en tips die je helpen om verpakkingsteksten beter te plaatsen.

Claims als ‘vrij van’ en ‘voor de gevoelige huid’

Claims als zonder parabenen, parfumvrij of zonder sulfaten zijn aan strengere uitleg gebonden. Ze mogen een ingrediënt niet onterecht zwart maken als dat veilig en toegestaan is. Een ‘vrij van’-claim voor een stof die in dat soort product toch al verboden is, wordt als misleidend gezien.

De term voor de gevoelige huid heeft geen officiële definitie. Het is vooral een marketingomschrijving, al moet de fabrikant ook hier kunnen onderbouwen waarom het product geschikt zou zijn. Een product met ‘mild’ of ‘zacht’ op het etiket kan nog steeds parfum bevatten.

Zo beoordeel je claims kritisch

De verpakkingsclaim is maar een deel van het verhaal. De ingrediëntenlijst, ook wel INCI-lijst genoemd, is wettelijk verplicht en zegt vaak meer. Daarop moeten ook bepaalde parfumallergenen apart worden vermeld als ze boven een vastgestelde hoeveelheid aanwezig zijn.

  • Lees de ingrediëntenlijst en zoek naar stoffen waarvan je weet dat je erop reageert.
  • Wees extra alert op parfum, etherische oliën en bepaalde conserveermiddelen.
  • Doe zelf een proef op een klein stukje huid, bijvoorbeeld aan de binnenkant van je arm.
  • Laat je bij terugkerende klachten testen door een huisarts of dermatoloog, zodat je weet welke stof je moet vermijden.

Wat je ermee kunt

Termen als hypoallergeen en dermatologisch getest zijn niet zinloos: fabrikanten moeten ze kunnen onderbouwen en ze geven een richting aan. Maar ze zeggen weinig over jouw persoonlijke huid. Door claims te zien als een eerste filter en daarna de ingrediëntenlijst en je eigen ervaring te laten meewegen, maak je keuzes die beter bij je passen. Weet je precies op welke stof je reageert, dan ben je minder afhankelijk van mooie woorden op de verpakking en kun je zelf beoordelen wat je wel en niet op je huid smeert.